fbpx Mamak Havadis

"6 Ay'dan fazla hapis" cezası alan memur görevine devam edecek

Anayasa Mahkemesinden 399 sayılı KHK'ya tâbi sözleşmeli personel kararı

Anayasa Mahkemesi, kamuda 399 sayılı  KHK'ya  tabi sözleşmeli personel statüsünde çalıştırılacaklarda işe alınma şartı olan"6 aydan fazla hapis" cezası almamış olma şartını Anayasa'nın 10.maddesine aykırı bularak iptal etti.

11 MAYIS 2020 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi kararında; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda kamu görevlisi statüsünde istihdam edilebilmek için işe alınma şartı olan "bir yıl veya daha fazla" süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartı aranırken, 399 sayılı KHK kapsamındaki sözleşmeli personel yönünden ise "altı aydan fazla hapis" cezasıyla hükümlü bulunmamak" koşulunun öngörüldüğü, bu durumun eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığını ve Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek yüksek mahkemeye başvurulduğu bildirildi.

Yüksek mahkeme kararında ; 
"Mevcut KHK'lerin ve dolayısıyla itiraz konusu kuralın, 1991 yılında da Anayasa mahkemesince denetlendiğini ancak,aynı kanun hükmünün Anayasallık denetimi konusunda on yıllık denetim yasağı kapsamı dışında kaldığından bahisle, Anayasanın mülga 91. maddesi uyarınca yapılacak denetimler yönünden de geçerli olması hukuki istikrarın sağlanması açısından gereklidir" denildi.

Ayrıca,anılan kararda, şu ifadelere de yer verildi:
"Zira geçerliliğini sürdüren ve yetki unsuru bakımından da Anayasal denetime tabi olan KHK'ların çıkarılması sırasındaki Anayasal yetkinin kaynağını, mülga edilmiş olsa da Anayasa'nın 91. maddesi teşkil etmektedir.

KHK'ların Anayasa'nın mülga 91. maddesine uygun olup olmadığına ilişkin denetimin bir defayla sınırlandırılamayacağı açıktır. Zira böyle bir sınırlandırma, KHK'ya ilk denetiminden sonra söz konusu Anayasa hükmü karşısında dokunulmazlık tanınması anlamına gelmektedir. 

Bu ise, her şeyden önce temel amacı, normların Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılması ve Anayasa'ya aykırı olan kuralların hukuk sisteminden ayıklanması olan Anayasa yargısının, belirtilen amacı ile bağdaşmamaktadır.

Bu itibarla, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın mülga 91. maddesi yönünden daha önce denetlenmiş olması aynı madde uyarınca yeniden denetlenmesine engel teşkil etmemektedir."

Anayasa'nın
Mülga 91. maddesiyle Anayasal güvence altına alınan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevlerin KHK'ler ile düzenlenemeyeceği belirtilen kararda, şu ifadeler kullanıldı:
"Anayasanın ikinci kısmının Siyasi Haklar ve Ödevler başlıklı dördüncü bölümünde yer alan ve 70. maddesinde güvence altına alınan kamu hizmetine girme hakkına ilişkin olarak da KHK ile düzenleme yapılması mümkün değildir.

İtiraz konusu kuralda, sözleşmeli olarak işe alınacak personelin taksirli suçlar hariç olmak üzere "6 aydan fazla hapis" cezası ile hükümlü bulunmamaları gerektiği hükme bağlanmıştır.

Kamu hizmetine girme ve hizmete alınmada hangi nitelik ve şartların aranacağı Anayasa'nın 70. maddesi kapsamındadır. İtiraz konusu kural, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde kamu görevlisi olarak istihdam edilme şekillerinden biri olan 399 sayılı KHK'ya tabi sözleşmeli personel statüsünde çalıştırılmak için aranan şartlara ilişkin olduğundan,kamu hizmetlerine girme hakkının uygulanmasına dair bir düzenleme niteliği taşımakta ve Anayasa'nın mülga 91. maddesi uyarınca KHK ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde kalmaktadır."

Kararda, açıklanan nedenlerle,yetki kanununun iptal edilmesi nedeniyle dayanıksız kalan ayrıca yasak alan düzenleme içeren kuralın Anayasa'nın mülga 91. maddesine aykırı olduğuna ve 399 sayılı KHK'nın 7/c bendinde yer alan "veya 6 aydan fazla hapis" ibarelerinin iptallerine karar verildiği bildirildi.

Anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen kuralın safahatı ve süreci ise şu şekilde gelişmişti.

PTT Genel Müdürlüğü A.Ş bünyesinde 399 sayılı KHK kapsamında görev yapan memur M.C 2008 yılında  kurumla ilgisi olmayan bir suçtan dolayı yargılandığı 
ceza mahkemesinden 11 ay 20 gün hapis cezası almıştı.

Hapis cezasının kesinleşmesi üzerine,PTT A.Ş  M.C''nin "memur olma şartlarını sonradan kaybettiği" gerekçesiyle 2013 yılında sözleşmesini feshetmişti.

Davacı memur M.C
aynı işyerinde aynı görevi yapan ve 10 ay hapis cezası alan 657 sayılı yasaya tabi bir memurun görevine devam ettiğini ancak,399 sayılı KHK'ya tabii olan bir memurun ise,10 aylık hapis cezası nedeniyle görevine son verildiğini, her iki statüdeki memurun da kamu görevlisi olduğundan dolayısıyla hakkında tesis edilen sözleşme feshine ilişkin idari işlemin Anayasa'ya ve ilgili mevzuata aykırı olduğundan bahisle Danıştay ilgili dairesine iptali davası açmıştı.

M.C'nin iddialarını yerinde bulan Danıştay 12.dairesi bu kez, itiraz konusu yaptığı 399 sayılı KHK kuralının  7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan " 6 aydan fazla" ibaresinin Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığını ileri sürerek Anayasa mahkemesinden iptaline karar verilmesini talep etmişti.

Anayasa Mahkemesi ileri sürülen İdda ve talepler doğrultusunda iptali talep edilen işi esasından görüşerek 19/02/2020 gün ve 2018/122 E.-2020/14 K. sayılı iptal kararı ile,399 sayılı KHK'nın 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "6 aydan fazla" ibaresinin Anayasa'nın mülga 91. maddesi aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

ÖZEL HABER--
Mehmet Cansever