fbpx LAİKLİK | Mamak Havadis

LAİKLİK

1
 Laiklik özgürlüğü savunur. Laik eğitim -bir şeyi bilmiyorsak cahilliğimizi kabul edip yeni deliller aramak ve korkmamaktır. Her şeyi bildiğimizi zannetsek bile fikirlerimizi sorgulamayı, kendimizi gözden geçirmeyi gerektirir. İnsanlar bilinmezden korkarlar. Bilinmezlik korkusu elimizi kolumuzu bir zorbadan daha çok bağlayabilir. Modern tarih bilmediğini kabul edip, zor sorular soruyan, cesur insanlardan oluşan toplumların, herkesin, sorgulamadan bir gerçeği kabul etmiş insanlardan hem daha zengin, daha huzurlu olduğunu gözler önüne serdi.
 Bir tek hakikati kaybetmekten korkan toplumlardan, farklı açıya bakmaya alışık insanlardan daha saldırgandırlardır. Laikler için sorumluluk çok değerlidir. O yüzden etten ve kemikten olan ölümlü varlıklarız; yaptığımız ve yapmadığımız her şeyin sorumululuğunu almalıyız. Bir ilahi güce bu sorumluluklarımızı yüklememeliyiz. İyilik yapmak için bir ilahi koruyucuya atfetmek yersiz olur. Savaşların, başarısızlıkların, kötülüklerin vb. sorumluluğunu insan kendi üstlenmelidir. Mucize olsun diye dua edeceğimize ne yapabiliriz diye sormalıyız.
Esasen bütün dinler tarafından ateistler tarafından da kabul edilen, bu etik kurallar hakikat, merhamet, eşitlik, özgürlük, cesaret ve sorumluluk değerlerini kutsal addederler. Çağdaş bilim ve demokratik kurallara dayanarak oluşturulur. Tüm ahlak kuralları gibi laik kurallarda toplumsal gerçeklikten ziyade erişilmek istenen idealleri yansıtır.
 Laikliğin savunduğu değer delillere dayalı hakikattir. Laiklik hakikat ile inancın karıştırılmamasına çabalıyor. Bir anlatıya büyük bir bağ ile bağlı olabilirsiniz ama bu onun doğruluğunu kanıtlamaz. Laikler bir grubu, insanı, kitabı; hakikat o gruba, kitaba, insana aitmişçesine kutsallaştırmazlar. Hakikat insanın tarihini anlamasına izin veren, çağdaş bilimin temelinde yatan, hakikat ve merhameti savunmak beraberinde eşitlik ilkesini de savunmaktadır. 
 Ekonomi ve siyasetle ilgili sorulara dair fikirler farklılık gösterse de laik insanlar özünde tüm önceden belirlenmiş hiyerarşilere kuşku ile yaklaşırlar. Kim çekiyor olsa da acı acıdır, kim bulmuş olursa olsun bilgi bilgidir. Belirli millet, sınıf ve cinsiyetin deneylerine, buluşlarına öncelik tanımak duyarsız ve cahil kılar. Kendi milletlerine ve devletlerine karşı özel görevlerinin farkında olsalar da bu görevi ayrıcalıklı saymaz ve tüm insanlığa karşı görevlerini de sahiplenirler.
 Laik insanlar diğer her türlü düşünceye saygı duyarken kendilerine de saygı beklerler. Bilimsel hakikate, merhamete, eşitliğe ve özgürlüğe riayet eden herkes laik dünyanın üyesi sayılır. Laik insan, ayırmaz ve her toplumu kucaklayabilir. Laik insanlar her türlü bilim dışı dogmayı reddederler ve hakikate, merhamete ve özgürlüğe itimat ederler. Durmadan imkansızı vaat etmek, aşırı özgüven sahibi, dogmatik ideolojilere özgüdür. Liderleri sanki kanun koyarak tapınak inşaa eder, bölgeyi ele geçirmek için tüm dünyayı kurtarabilecekmiş gibi durduk yere sorunsuz, namus ve günahlardan korunma hakkında konuşurlar. Laiklik asla vaatler vermez. Laiklik asla dogmatik değil. Araştırmaya, bilime, akla, gerçeğe ve özgürlüğe dayanarak var olmaktadır. Sorumluluk sahibi verilere dayalı hakikate dayanır. 
 Laiklik hakkında daha detaylı bilgiye ulaşmak için  Harari’nin 21. Yüzyıl için 21 ders kitabını okumanızı tavsiye ederim.