fbpx Deve Dikeni Yağı | Mamak Havadis

Deve Dikeni Yağı

Bu makalenin amacı birçok insanın hakkında fazla bilgi sahibi olmadığı deve dikeni yağının sağlık açısından faydalarını özetlemektir. Deve dikeni birçok türü bulunan Akdeniz, İskoçya gibi coğrafi bölgelerde sık sık rastlanan bir bitkidir. Deve dikenleri oldukça tipik özellikler gösterebilmekle beraber farklı türlerin mor çiçekleri ve beyaz damarlı parlak veya soluk yeşil yaprakları çeşitlilik gösterebilmektedir. Güney Avrupa’nın doğusundan Asya’ya kadar, dünyanın neredeyse her yerinde dağılım gösteren bir bitki türüdür. Deve dikeni (Silybum marianum, milk thistle) detoks ve antioksidan özelliği olan iltihap giderici yabani bir bitkidir. Bu bitkiden karaciğer işlevlerinin onarımı için yararlanılabilir. Tohum ve yapraklarında bulunan silimarin özellikle karaciğerde biriken zehirli maddelerin atılmasını kolaylaştırır; safra üretimini artırır. Deve dikeni yağı, uygun miktarlarda ve yeterli süre kullanıldığında, karaciğer enzimlerinin kandaki düzeylerini normal seviyelere düşürdüğü tespit edilmiştir. Deve dikeninde bolca bulunan silimarin, serbest radikal ve oksidatif strese karşı koruyucudur; bağışıklık sistemini güçlendirir. Bu şifalı bitkinin ayrıca yaşlanmayı yavaşlatma ve kansere karşı koruma özelliği vardır.

Almanya'da mantar zehirlenmelerinin (amanita phalloides ve diğerleri) tedavisinde de enjeksiyon yoluyla uygulanan bir standart frmülünün başarı ile kullanıldığı bilinmektedir. Zehirli mantar ölümlerinde karaciğer hasarı önemli bir etken olduğundan, bu gibi durumlarda tohumlardan hazırlanan özütlerin yararlı olması mümkün. Şüphesiz tedavi yanıtı, yenen mantar miktarı ve mü­dahale süresine bağlı olarak değişecektir. Akut alkolik hepatit ve akut viral hepatit hastalarında komplikasyonları azalttığı, karaciğer enzim seviyelerinin normale dönmesi sürecini ve hastaların hastanede yatma sürelerini kısalttığı bildirilmektedir. Son yıllarda bitkinin hepatit virüsü üzerinde bir miktar antiviral etkisinin bulunduğu, özellikle
hepatit ilaçları ile birlikte uygulandığında ilaçların etkisini kuvvetlendirdiği bildiriliyor.
Kronik alkolik hepatit hastalarında ise daha uzun süreler ile kullanılması gerekmektedir. Bu hastalarda yürütülen bir klinik çalışmada, 6 ay kullanılması ile karaciğer işlevlerinin normale döndüğü, karaciğer hücrelerindeki hasarın önemli ölçüde azaltılabildiği ve dolayısıyla enzim seviyelerinin düzeltilebildiği bildirilmektedir. Kronik hepatit hastası 2.500 kişide uygulanması ile karaciğer işlevlerinde bazı düzelmeler sağlanabilmiştir. Ayrıca karaciğer nakli hastalarında başarı ile uygulandığına dair kayıtlar bulunmaktadır.
Öncelikle kullanılan ürünün doğru olup olmadığından emin olmak gerekiyor. İçerisinde etkili bileşik olarak tespit edilen "silimarin': benzer kimyasal yapıda (flavolignan) bir grup bileşiğin karışımı ve diğer deve dikeni türlerinde bulunmuyor. Etkili bileşenlerinin (silimarin) suda yeterince çözünmemesi nedeniyle, çay şeklinde kullanılmasının beklenen yararı göstermesi mümkün değil. İstenen etkinin sağlanabilmesi için, bitkinin tohumlarından hazırlanan
standart özütünü taşıyan güvenilir markaların ürünlerinin kullanılması gerekiyor. Standart özüt içerisinde silibinin miktarının yüksek olması etkisini artı­rıyor. Ülkemizde eczanelerde bu tip ürünler mevcut.

 Son yıllarda faydası sıkça araştırılmaya başlanan deve dikeni yağının faydaları;

-Migrene karşı faydalıdır.

-Kalp ve damar tıkanıklığını önlemeye yardımcı olur. Kalbi kuvvetlendirerek kalp krizi riskini azaltır.

-Yüksek kolesterol düzeylerini normal seviyelere düşürebilir.

-Genel olarak karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarına yararlı etkileri vardır. Ancak, alkol kaynaklı karaciğer rahatsızlığı ve Hepatit B ve C hastalığı bulunan insanlarda yapılan çalışmalar yetersiz sonuçlar ortaya çıkarmıştır.

-Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi nörolojik durumlarda anti-inflamatuar ve antioksidan özellikleri nedeniyle nöron koruyucu etki gösterebilir ve yaş ile birlikte görülen beyin fonksiyonlarındaki azalmayı önlemeye yardımcı olabilir.

-Osteoporoz gibi ilerleyici kemik kaybı ile seyreden rahatsızlıklarda kemik mineralizasyonunu uyarabilir ve potansiyel olarak kemik kaybına karşı koruyucudur. Ayrıca postmenopozal kadınlarda kemik kaybını önleyebilir veya geciktirebilir. 

-Böbreği ilaç ve radyasyon kaynaklanan tahribatlara karşı koruyabilir.

-Deriyi ultraviyole ışınlara karşı koruyabilir.

-Silymarin, antioksidan bakımından zengindir ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Bu nedenle kanser hastalarına faydalıdır. DNA hasarı ile savaşarak ve kanserli tümör büyümesini tersine çevirerek kanser gelişim riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Cilt, akciğer, meme ve prostat kanserine karşı koruyucu bir etkisi vardır.

-Emziren annelerin sütünü arttırmaya yardımcı olur.

-Ateş düşürücüdür.

-Terletmeye yardımcı olur.

-Diyabet (şeker hastalığı) riskini azaltır. Kan şekerini dengeler.

-Adet ağrısını azaltabilir.

-Ruh halini iyileştirir. Depresyon ve kaygıyı azaltır.

-İştah açar. Mideyi kuvvetlendirir. Mide ekşimesi, mide rahatsızlığı (dispepsi) riskini azaltır. 

-Kramp çözücüdür.

-Hazmı kolaylaştırır.

Deve dikeni yağı alırken mutlaka dikkat etmeniz gereken yağın soğuk sıkım olmasıdır. Cam şişede satılanı almalı ve kullanmalısınız. Halk arasında birbirine benzeyen dikenli çok sayıda bitki aynı şekilde adlandırılıyor, ancak diğer türlerin de deve dikeni gibi etki göstermesi beklenmemeli. Bu durumda doğru bitkiyi bulup kullanmak son derece önemli.

Deve dikeni yağında; doymamış yağ asitleri, e vitamini ve fenolik bileşikler bulunmaktadır.

Deve dikeni yağının kullanımı, doğum kontrol haplarının etkinliğini azaltabilir. Alerji, anksiyete giderici, diyabet, kan sulandırıcı ilaç kullananlar öncelikle hekime danışıp onay almalıdır. Deve dikeni yağının kullanımı, baş ağrısı, mide bulantısı, ishal, kaşıntı, gaz yapabilir. Nadiren kas ve eklem ağrısı, cinsel işlev bozukluğu görülmüştür. Alerjik reaksiyonlara yol açabilir (enginara, papatyaya alerji varsa öncelikle hekime danışıp onay almalıdır). Hamile kadınlar tüketmemelidir.

Hafif bir tada sahiptir ve yemeklere ve salatalara katılabilir. Sıcak suya 1-2 damla damlatılarak çay olarak da tüketilebilir. Cildi nemlendirmek için kullanmadan önce taşıyıcı bir yağ ile inceltilmelidir. İlk defa kullanıyorsanız cildinizin küçük bir bölümüne uygulayıp herhangi bir kaşıntı, kızarıklık oluşmuyorsa kullanabilirsiniz. Küçük çocuklarda kullanmak isterseniz, öncelikle hekiminize danışıp onay almalısınız.

KAYNAKLAR

Prof.Dr.Erdem Yeşilada, İyileştiren Bitkiler, Hayykitap, Hayygrup Yayıncılık Ltd Şti, ISBN:978-605-4325-98-6, 1. Baskı: İstanbul, Ekim 2012, Sayfa 63-67.

Abenavoli L, Capasso R, Milic N, et al. Milk thistle in liver diseases: past, present, future. Phytotherapy Research. 2010;24(10):1423-1432.

Fried MW, Navarro VJ, Afdhal N, et al. Effect of silymarin (milk thistle) on liver disease in patients with chronic hepatitis C unsuccessfully treated with interferon therapy: a randomized, controlled trial. JAMA. 2012;308(3):274-282.

Loguercio C, Festi D. Silybin and the liver: from basic research to clinical practice. World Journal of Gastroenterology. 2011;17(18):2288-2301.

Milk Thistle. Natural Medicines Web site. Accessed at naturalmedicines.therapeuticresearch.com on April 8, 2015. [Database subscription].

Moayedi B, Gharagozloo M, Esmaeil N, et al. A randomized double-blind, placebo-controlled study of therapeutic effects of silymarin in ß-thalassemia major patients receiving desferrioxamine. European Journal of Haematology. 2013;90(3):202-209.

Polyak SJ, Oberlies NH, Pécheur E-I, et al. Silymarin for HCV infection. Antiviral Therapy. 2013;18(2):141-147.

Seeff LB, Curto TM, Szabo G, et al. Herbal product use by persons enrolled in the Hepatitis C Antiviral Long-Term Treatment Against Cirrhosis (HALT-C) trial. Hepatology. 2008;47(2):605-612.

Wiem Meddeb, Leila Rezig, Amira Zarrouk, Thomas Nury, Anne Vejux, Michel Prost, Lionel Bretillon, Mondher Mejri, Gérard Lizard. Cytoprotective Activities of Milk Thistle Seed Oil Used in Traditional Tunisian Medicine on 7-Ketocholesterol and 24S-Hydroxycholesterol-Induced Toxicity on 158N Murine Oligodendrocytes. Antioxidants (Basel) 2018 Jul; 7(7): 95.

El-Mallah H.M., El-Shami S.M., Hassanein M.M. Detailed studies on some lipids of Silybum marianum (L.) seed oil. Grasas y Aceites. 2003;54:397–402.

Fathi-Achachlouei B., Azadmard-Damirchi S. Milk thistle seed oil constituents from different varieties grown in Iran. J. Am. Oil Chem. Soc. 2009;86:643–649.

Dabbour I., Al-Ismail K., Takruri H., Azzeh F. Chemical characteristics and antioxidant content properties of cold pressed seed oil of wild milk thistle plant grown in Jordan. Pak. J. Nutr. 2014;13:67–78.

Hasanlou T., Bahmani M., Sepehrifar R., Kalantari F. Determination of tocopherols and fatty acids in seeds of Silybum marianum (L.) gaerth. J. Med. Plants. 2008;7:69–76. 

Parry J.H.Z., Luther M., Su L., Zhou K., Yu L. Characterization of cold-pressed onion, parsley, cardamom, mullein, roasted pumpkin, and milk thistle seed oils. J. Am. Oil Chem. Soc. 2006;83:847–854.

Debbabi M., Nury T., Zarrouk A., Mekahli N., Bezine M., Sghaier R., Grégoire S., Martine L., Durand P., Camus E. Protective effects of α-tocopherol, γ-tocopherol and oleic acid, three compounds of olive oils, and no effect of trolox, on 7-ketocholesterol-induced mitochondrial and peroxisomal dysfunction in microglial BV-2 cells. Int. J. Mol. Sci. 2016;17:1973.

Badreddine A., Zarrouk A., Karym E.M., Debbabi M., Nury T., Meddeb W., Sghaier R., Bezine M., Vejux A., Martine L. Argan Oil-Mediated Attenuation of Organelle Dysfunction, Oxidative Stress and Cell Death Induced by 7-Ketocholesterol in Murine Oligodendrocytes 158N. Int. J. Mol. Sci. 2017;18:2220.

Nury T, Zarrouk A, Vejux A, Doria M, Riedinger JM, Delage-Mourroux R, Lizard G. Induction of oxiapoptophagy, a mixed mode of cell death associated with oxidative stress, apoptosis and autophagy, on 7-ketocholesterol-treated 158N murine oligodendrocytes: impairment by α-tocopherol. Biochem Biophys Res Commun. 2014 Apr 11; 446(3):714-9.

Zarrouk A, Vejux A, Mackrill J, O'Callaghan Y, Hammami M, O'Brien N, Lizard G. Involvement of oxysterols in age-related diseases and ageing processes. Ageing Res Rev. 2014 Nov; 18():148-62.

Kittur S., Wilasrusmee S., Pedersen W.A., Mattson M.P., Straube-West K., Wilasrusmee C., Jubelt B., Kittur D.S. Neurotrophic and neuroprotective effects of milk thistle (Silybum marianum) on neurons in culture. J. Mol. Neurosci. 2002;18:265–269.

DOÇ. DR. CENK KILIÇ ANATOMİ UZMANI (DENEYSEL VE TAMAMLAYICI TIP)